Ga naar de startpagina
Bosgroep Zuid Nederland
terug
tijdelijk wildraster

Op landgoed Cleefswit, eigendom van de Maatschappij van Welstand, werken we aan toekomstbestendig bos. In 2018 is ruim 5,3 hectare aan fijnsparopstanden geruimd na massale sterfte veroorzaakt door een combinatie van het opwarmende klimaat, lange droogteperiodes en aantasting door de letterzetterkever. Dit bood echter ook een kans om de voorheen monotone percelen op ecologisch, economisch en maatschappelijk vlak duurzamer in te richten. De maatregelen bestaan uit aanplant en bijplant van specifieke soorten, bodemverbetering, en beschermingsmaatregelen tegen wildvraat. Door het nemen van slimme maatregelen legt dit FSC®-gecertificeerde bos meer CO2 vast én is het beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering.

In cijfers

  • In totaal zijn er 3.750 bomen aangeplant op landgoed Cleefswit
  • Er is ca. 680 meter wildraster geplaatst
  • Daarmee is 5,34 ha bos gerevitaliseerd
  • De verwachte CO2-impact is 110 ton extra CO2-opslag over 30 jaar
Kaartje met locaties en wandelroute
Overzichtskaart met projectlocaties en wandelroute.

Maatregelen per locatie

Hieronder staan de maatregelen per locatie uitgelegd. De locaties vindt u terug op bovenstaand kaartje. Langs het wandelknooppuntennetwerk Brabant staat een informatiebord met uitleg over de maatregelen. Ook staan er verschillende kleine bordjes in het bos met QR-codes met links naar onderstaande informatie.

Locatie 1.

Aan de zuid- en oostrand van dit perceel staan grote zaaddragende Douglassparren en een aantal oude eiken. Aan de noordrand grenzend aan een open lariks opstand.
Het doel is om op deze locatie een gemengde houtproductie-opstand te verwezenlijken. Dit perceel leent zich goed voor natuurlijke verjonging van Douglas. Ook zijn er nieuwe bomen aangeplant zoals gewone esdoorn, winterlinde en hazelaar.

Locatie 2.

Aan de noordranden van dit perceel staan voornamelijk berken in de vroege stakenfase; dun gemengd met jonge eik. Aan de zuid- en westrand staat zaaddragende Douglas en eik.
Het doel voor deze vlakte is een gemengde opstand en daarvoor zijn er, naast bodemverwonding voor natuurlijke verjonging, ook extra boomsoorten aangeplant zoals haagbeuk, gewone esdoorn en grauwe els.

Locatie 3.

Dit perceel is grotendeels omsloten door loofbos met delen beuk, esdoorn en delen acacia, eik en berk. Om dit gemengde loofbos kwalitatief en kwantitatief uit te breiden richting de vlakte van de voormalige fijnsparopstand, is de bodem bewerkt. Zo krijgt natuurlijke verjonging een kans. Ook zijn groepen loofhout, zoals de gewone esdoorn, bijgeplant. Daarnaast is hier een voedselbos geplant met soorten als tamme kastanje en walnoot.

Locatie 4.

Hier staan al een aantal kastanjes in de rand, en een bosje met verjonging van berk. Er zijn soorten zoals gewone esdoorn en grauwe els bijgeplant. Deze soorten worden aangevuld met natuurlijke verjonging.

Locatie 5.

Aan de zuidrand van deze grote vlakte staan grote zaaddragende Douglassparren en aan de oostrand grote zaaddragende zomereiken. Binnen het raster wordt ingezet op de meest succesvolle verjonging van deze soorten. Op de gehele vlakte is gestuurd op natuurlijke verjonging, met daartussen aanplant van soorten zoals wintereik en grauwe els.

Locatie 6.

Dit perceel grenst aan de noordzijde aan Douglasopstanden. In een lager deel staat eik. Hier wordt ingezet op de productie van kwaliteitshout van Douglas door middel van natuurlijke verjonging na bodemverwonding. Ook zijn soorten als winterlinde en tamme kastanje bijgeplant.

Locatie 7.

Dit perceel is omringd door grove dennenopstanden, met als doel kleinschalige verjonging van Douglas voor de productie van kwaliteitshout. Deze soort is dan ook aangeplant. Vanwege de beperkte afmeting leent het perceel zich goed voor de verjonging van Douglas, maar afrastering is hier niet kostenefficiënt.

Locatie 8.

Vanwege de ligging tussen de twee huizen is hier weinig vraat door ree. Hier is Douglas en beuk aangeplant. Ten noorden van dit perceel is een struweelrand aangelegd. De braam groeit hier ook goed. Door de toenemende schaduwdruk zal deze braam in aandeel teruglopen.

Locatie 9.

Het doel op dit kleine perceel is het creëren van toekomstige zaadbronnen van rijkstrooiselsoorten. Daarom zijn hier groepen van rijkstrooiselsoorten zoals gewone esdoorn, haagbeuk en winterlinde aangeplant. Hier is veel braam te zien, maar deze soort zal afnemen door de toenemende schaduwdruk.

Locatie 10 & 11.

Op de twee grote percelen 10 en 11 is hoofdzakelijk natuurlijke verjonging bevorderd door middel van bodemverwonding. Hier profiteert in eerste instantie de pioniersoort berk van. Tussen de berk is echter ook al verjonging te zien van andere soorten zoals lariks. Vanwege het verhoogde risico op uitdroging op deze zeer grote vlaktes, wordt er in verhouding tot het oppervlak in beperkte mate aangeplant. Deze delen zijn ook omrasterd om wildvraat te voorkomen. Op locatie 11 is ook een voedselbos aangelegd, met soorten als tamme kastanje.

2019
tijdelijk wildraster
steenmeel-in-hand heide
ceder
esdoorn
Foto 1: De situatie in 2019. Foto 2: Jonge aanplant achter tijdelijk wildraster. Foto 3: Steenmeel (bodemverbeteraar) als oplossing voor bodemverzuring. Foto 4: Ceder. Foto 5: Esdoorn.

Achtergrond: aanplant van verschillende soorten bomen

Er zijn verschillende boomsoorten aangeplant, voor verschillende doeleinden. Bijvoorbeeld rijkstrooiselsoorten zoals hazelaar en linde, en soorten die veel CO2 opnemen zoals Douglas. De volgende soorten zijn aangeplant: winterlinde, gewone esdoorn, haagbeuk, ratelpopulier, grauwe els, wintereik, beuk, tamme kastanje, taxus, hulst, Douglas, hazelaar, Europese vogelkers, veldesdoorn, gewone vlier en meidoorn. De aanplant is uitgevoerd met plantsoen in de lengtematen van ca. 1 tot 2 meter.
Een klein deel (ca. 0,25 ha) is ingericht als voedselbos met daarvoor speciaal geselecteerde soorten: een hybride walnoot, tamme kastanje, zoete kers, mispel, hondsroos, Drents krentenboompje, kornoelje, meidoorn, vlier en wilde appel. Hiermee vergroten we de recreatieve waarde en veelzijdigheid van het bos.
Op experimentele schaal zijn soorten aangeplant met een natuurlijk verspreidingsgebied aan de buitengrenzen van Europa. Dit zijn de Atlas ceder, Libanon ceder en boomhazelaar. In het licht van de klimaatveranderingen wordt de potentie van deze soorten in Nederland getest.
Op diverse plekken is een tijdelijk raster geplaatst om de aanplant te beschermen tegen wildvraat.
Naast aanplant is uitgegaan van aanvulling met natuurlijke verjonging. De berk neemt, als kwartiermaker, in eerste instantie veel ruimte in. Geleidelijk zal de berk plaatsmaken voor soorten als inlandse eik, Douglas, beuk en lariks.

Bodemverbetering

Op alle locaties is steenmeel gestrooid om bodemverzuring en -uitspoeling tegen te gaan, de bodemkwaliteit en de jaarlijkse aanwas te verhogen, en plantsoenuitval te verminderen.

De Unie van Bosgroepen werkt samen met FSC® aan gezonde bossen. FSC-C006314.
Dit revitaliseringsproject is mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van VolkerWessels (Gebr. Van Kessel, Van Hattum en Blankevoort, KWS, de Bonth van Hulten, Aveco de Bondt).

Samen voor een gezonder, veerkrachtiger en toekomstbestendiger bos.

De deelnemende partners.
De deelnemende partners.