Laatste fase herstel leembos Wijboschbroek
Veel leembossen in Noord-Brabant hebben het moeilijk door verdroging, verzuring en eutrofiëring (vermesting). De oorzaken zijn vooral te vinden in een intensief ontwateringsstelsel en de forse stikstofdepositie. Deze problemen gelden ook voor het leembos Wijboschbroek in gemeente Meierijstad. Steeds meer planten en dieren die kenmerkend zijn voor de bossen op leemgrond, gaan hard achteruit. Sommige zijn zelfs al verdwenen. Om dit aan te pakken voert eigenaar Staatsbosbeheer samen met Bosgroep Zuid Nederland een pilotproject uit, om het zuidelijk deel van Wijboschbroek te herstellen en toekomstbestendig te maken. Dit najaar voeren we de laatste maatregelen van het project uit.
Vanaf september 2024 staan er verschillende herstelmaatregelen gepland. De focus ligt daarbij op het realiseren van een betere waterhuishouding, het beter begaanbaar maken van het gebied, het verrijken van het bos en het herstellen van de cultuurhistorische elementen.
Waterhuishouding verbeteren
Eén van de doelstellingen van de maatregelen is om ervoor te zorgen dat de grondwaterstand toeneemt en dat het gebied het beschikbare water langer vast kan houden. Om dat voor elkaar te krijgen worden greppels afgedamd. Hierdoor kan het gebied in natte periodes een waterbuffer opbouwen, waardoor het leembos minder gevoelig wordt voor periodes van droogte.
Beter begaanbaar maken
Door dammen aan het eind van de greppels tussen de rabatten te leggen proberen we ervoor te zorgen dat het water in de bosvakken blijft staan en niet over de paden zal stromen. Daardoor zullen de paden in natte periodes beter begaanbaar zijn. Bovendien worden de hoofdpaden aan het eind van de werkzaamheden geherprofileerd. Dat wil zeggen dat ze opnieuw glad getrokken worden. Op dit moment zitten er veel rijsporen in de hoofdpaden. Om de paden weer netjes en beter begaanbaar te maken worden ze gladgetrokken. Hierbij wordt een subtiele bolling in het pad gecreëerd. Zo komt het midden van het pad net wat hoger te liggen dan de randen bij de sloten. Dit zorgt ervoor dat water naar de zijkanten afstroomt en niet op de paden blijft liggen.
Het bos verrijken
Daarnaast wordt er aangeplant om de veerkracht van het bos te verhogen, de bosstructuur te verrijken met inheemse boomsoorten en meer diversiteit in de soortensamenstelling te verkrijgen. In de winter van 2022 en van 2023 zijn er al veel jonge loofbomen en struiken aangeplant. In de winter van 2025 zal een laatste ronde aanplant plaatsvinden. In de bosvakken zullen dit soorten zijn die nu nog niet of weinig voorkomen in het Wijboschbroek, maar er wel thuishoren. Denk daarbij aan winterlinde, hazelaar, viltroos, boswilg en wilde peer. Deze bomen en struiken hebben bovendien waardevol rijk strooisel, wat betekent dat ze met hun blad sterk bijdragen aan een gezondere bosbodem.
Herstel cultuurhistorische elementen
Naast de aanplant in de bosvakken worden er 300 laanbomen aangeplant. Deze laanbomen zullen langs de hoofdpaden komen te staan om de lanenstructuur in het Wijboschbroek te herstellen. Het worden populierenlanen. Om ervoor te zorgen dat deze populieren uit kunnen groeien tot grote vitale bomen, moet een deel van de bosrand afgezet worden. Hiervoor zullen een aantal bomen (met oranje stippen) gekapt worden. Het hout wat hierbij vrij komt blijft in het bos achter. Allerlei flora en fauna soorten profiteren van een hoger aandeel dood hout in het bos.
Alle werkzaamheden samen dragen bij aan de ontwikkeling van een afwisselend, sterk en gezond bos dat klaar is voor de toekomst en aantrekkelijk is voor recreatie.
Zorgvuldig monitoren
De effecten van alle maatregelen op bodemkwaliteit, waterhuishouding, vegetatie en bosstructuur worden nauwgezet gevolgd en in kaart gebracht. Die kennis en ervaring zijn vervolgens weer te gebruiken bij het herstel van andere leembossen.
Planning werkzaamheden
De kap van de bomen en het hydrologisch herstel zal in september 2024 (uitloop begin oktober 2024) plaatsvinden. Na afronding van deze maatregelen zullen de hoofdpaden glad getrokken worden. In de winter zal de aanplant plaatsvinden wanneer de jonge bomen in winterrust zijn.
Zorgvuldigheid en veiligheid voorop
Tijdens werkzaamheden houden de uitvoerders zorgvuldig rekening met de dieren, beschermde planten en bezoekers in het gebied. In het najaar zijn er grote machines nodig om de werkzaamheden uit te kunnen voeren. Die rijden ook over de paden. Uit veiligheidsoverwegingen zijn sommige paden daarom tijdelijk afgesloten. Bezoekers worden vriendelijk verzocht de afzettingen te respecteren en niet over de afgesloten paden te lopen. Waar nodig en mogelijk zal de aannemer de paden na afronding van de werkzaamheden herstellen. De sporen die de machines in de natuur achterlaten, zijn doorgaans al gauw niet meer te zien.
Meer informatie?
Heeft u nog aanvullende vragen over het project of behoefte aan meer informatie? Neem dan contact op met ons op via telefoonnummer 040-2066360.
Dit project is mede mogelijk dankzij de financiële steun van provincie Noord-Brabant.
