Bermen als snelweg voor de natuur in Zuid-Limburg
We zitten nu middenin de eerste fase van het project ‘Kwaliteitsimpuls kalkgraslandbermen’ in Zuid-Limburg. De aanplantwerkzaamheden en het snoeien van de begroeiing is afgerond voor het broedseizoen en daarmee in de optimale planttijd. Het verwijderen van de graszode van de bermen is in april uitgevoerd en maaisel wordt in juni opgebracht. Op dit moment vindt er een inventarisatie plaats van een nieuwe selectie aan bermen waar deze inrichtingsmaatregelen komend najaar worden uitgevoerd.
Bosgroep Zuid Nederland werkt, in opdracht van de Provincie Limburg en als onderdeel van het Natura 2000-beleid en het Limburgs Offensief Stikstof, aan het project ‘Kwaliteitsimpuls kalkgraslandbermen’. De geselecteerde bermen in Gulpen-Wittem, Valkenburg en Voerendaal vormen straks belangrijke verbindingszones tussen de bestaande natuurgebieden.
Bij deze kwaliteitsimpuls krijgt elke berm een behandeling op maat. Op plekken waar gras, brandnetel en braam de dienst uitmaken, wordt de toplaag afgegraven zodat de zeldzame kalkgraslandplanten opnieuw een kans krijgen. Ook worden de bermen actief íngezaaid’ met maaisel uit omliggende kalkgraslanden, dus inclusief de zaden, waarmee je de kruiden een voorsprong op de groei van gras geeft.
Tegelijkertijd worden op sommige plekken, struiken en jonge bomen plaatselijk gesnoeid of verwijderd. Hierdoor ontstaat er meer variatie in licht en begroeiing. Zo krijgen zonminnende kalkgraslandplanten ruimte om te groeien, terwijl andere delen met struiken en bomen juist blijven bestaan als schuilplek voor vogels en kleine dieren.
Er worden ook bomen en struiken aangeplant, die vroeg bloeien en voor extra beschutting zorgen. Dit is belangrijk voor allerlei diersoorten die van deze bloemrijke bermen gebruikmaken. Denk aan: vlinders, wilde bijen en hommels die afhankelijk zijn van vroegbloeiende struiken voor stuifmeel en nectar; vogels zoals de geelgors en de grasmus, die struiken gebruiken voor nestgelegenheid en beschutting en kleine zoogdieren zoals hazelmuizen en egels, die profiteren van de dekking en het voedselaanbod in bloemrijke, struikrijke bermen.
Vanuit Bosgroep Zuid Nederland zijn we enorm enthousiast over dit project. Dat blijkt wel uit de reacties... Nathalie Obrusnik is onze projectleider voor ‘Kwaliteitsimpuls kalkgraslandbermen’: "Wanneer de kleine pimpernel, groot streepzaad, de ratelaar en nog veel meer soorten staan te bloeien in de bermen; maar ook vlinders, hommels en bijen een stop maken in de bermen om nectar te drinken en weer doorgaan op hun trektocht; vogels zaadjes pikken van de overstaande planten die in de winter blijven staan; dat geeft mij zo veel voldoening dat we op hele kleine schaal toch impact kunnen maken voor de prachtige natuur die we nog hebben. Daar doen we het voor.”
En ook onze collega Bor Jaspers is actief bij het project betrokken: "De bermen van wandelpaden zijn de stukken natuur waar wandelaars het meeste langskomen. De mooiste planten staan echter vaak dieper de weilanden in. Het is ontzettend mooi dat we die pareltjes van de graslanden ook wat dichterbij kunnen krijgen voor de mensen en tegelijkertijd de verbinding van het landschap kunnen verstevigen. Zo zijn sommige soorten geen vergezicht meer achter een raster maar kan iedereen makkelijker de prachtige bloemen bewonderen en de dieren die eropaf komen en er van afhankelijk zijn.’’
Geïnteresseerden kunnen meer over het project lezen op het Natuurportaal.