De komende decennia tot 2060 komt er steeds minder hout uit het Nederlandse bos. De bossen worden ouder, de bomen groeien door, maar er wordt minder gekapt. Dat is het meest realistische scenario uit recent onderzoek van de WUR. Dit terwijl de vraag naar 'biobased' bouwmateriaal, waaronder hout, groot blijft. Wil de bos- en houtketen inspelen op die vraag, dan is het vooral belangrijk om de houtstroom uit het bos hoogwaardiger in te zetten. Hout dat nu naar de productie van papier, palen of pallets gaat, kan dan ook worden ingezet in de bouw. Zo blijft CO2 veel langer vastgehouden. Grenen deurkozijnen zijn een voorbeeld van zo’n duurzamere bestemming.

Gebruik inlands hout in de bouw kan bijdragen aan klimaatambities

Op dit moment komt slechts een paar procent van het gebruikte hout in de bouw uit Nederlandse bossen. Het opschalen van het gebruik van inlands hout in de bouw kan een belangrijke bijdrage leveren aan de klimaatambities. Daarnaast is een vergrote afzet en hoogwaardiger toepassing van hout economisch aantrekkelijk voor boseigenaren. Daarom is in 2020 een consortium ‘Van Bos tot Bouw’ gestart. Doel was om door betere afstemming in de keten - van boseigenaar tot vastgoedinvesteerder - het gebruik van inlands hout in de bouw te vergroten.

Ontwikkeling houtoogst onderzocht

Is het mogelijk om het aandeel inlands hout in de bouw te verhogen? Wageningen University & Research (WUR) rekende drie bosbeheer scenario’s door: één met voortzetting van het huidige bosbeheer, één gebaseerd op uitvoering van de nationale Bossenstrategie (met 3% minder multifunctioneel bos en 3% meer natuurbos, waarin minder wordt geoogst), en een scenario met extra inzet op bosverjonging mede met het oog op benutting van hout.
Dat laatste scenario leidt wel tot meer houtoogst maar is, volgens door de WUR geïnterviewde experts, een zeer onwaarschijnlijk route. Dit vanwege onder meer de maatschappelijke weerstand tegen houtoogst. De andere twee scenario’s, voortzetting van het huidige bosbeheer en de lijn van de Bossenstrategie van Rijk en provincies, leiden beide tot een afname van de houtproductie. Terwijl diezelfde Bossenstrategie een lichte toename van houtoogst als doel heeft. Volgens het onderzoek van de WUR blijkt die ambitie niet realistisch. Met minder hout uit het bos toch meer bouwen, vergt hoogwaardiger inzet van laagwaardiger hout.

Duurzame toepassing: deurkozijnen van inlands grenen

De WUR-onderzoeken zijn onderdeel van het project ‘Van bos tot bouw’, met daarin partners uit bosbeheer, houtverwerking, bouw, projectontwikkeling, woningbouwcorporaties en vastgoed. Deze partijen zochten samen naar ideeën voor hoogwaardiger inzet van inlands hout in de bouw. Het uiteindelijke concrete resultaat is de productie van deurkozijnen van Nederlands grenen (grove den); hout dat waarschijnlijk naar de productie van transportpallets zou gaan. Houtbouwer De Groot Vroomshoop heeft de kozijnen samen met timmerfabriek De Mors ontworpen. De partners bouwen momenteel de eerste set kozijnen met hout van landgoed Feithenhof bij Gortel. Deze pilot wordt begin 2024 verder opgeschaald naar een productie van een paar honderd kozijnen, met als ambitie om de productie daarna jaarlijks te verdubbelen. De CO2-uitstoot van deze grenen kozijnen is 2,5 keer lager dan van gangbare stalen kozijnen.

Op deze pagina volgen meer resultaten en publicaties vanuit het project ‘Van bos tot bouw’. Hieronder staan alvast een aantal rapporten en een samenvattende brochure.

Rapporten

• Syntheserapport: Van bos tot bouw (december 2023, Bosgroep Midden Nederland)
• Achtergrondrapport: Inspiratie uit de food- en agroketen voor procesinnovatie in de houtketen van bos tot bouw (november 2023, Bosgroep Midden Nederland)
• Rapport: Meer Nederlands hout in de bouw? Vraaganalyse en houtmobilisatie (november 2023, WUR)
• Rapport: Het Nederlandse bos tot 2060 - Drie alternatieve bosscenario's (december 2023, WUR) :
• Brochure: Van bos tot bouw - Hoogwaardige inzet van Nederlands hout in de bouw (december 2023)