Succesvolle OBN-veldwerkplaats 'Naar een gezonde bosgroeiplaats'
“Kan het dat er op eenzelfde bosgroeiplaats sprake is van twee totaal verschillende bosbeelden?” Die vraag stelde Leon van den Berg tijdens de OBN-veldwerkplaats aan aanwezige beheerders, beleidsmakers, onderzoekers en docenten en studenten bos- en natuurbeheer. Ja, luidde het antwoord, want de bodem bepaalt je beheer, maar met je beheer bepaal je ook de bodem. Het was een mooie opmaat naar een geslaagde dag waarbij de Bosgroepen hun kennis over hoe je tot een gezonde bosgroeiplaats kunt komen, konden toelichten.
In de ochtend ging expert landschapsecologie Harm Smeenge eerst in op de verschillende bosgroeiplaatsen in het landschap en de relatie tussen substraat en hydrologie, uitmondend in bodemtypen met voor elk de kenmerkende vegetatietypen. Maar, onze bossen hebben het momenteel zwaar, door verzuring, vermesting en verdroging. Al zijn de gevolgen niet overal even groot.
Landschapsecoloog Ariët Kieskamp legde uit hoe elke beheerder in het veld zelfstandig onderzoek kan doen naar groeiplaats, verzuring, humusvorm, hydrologie en vegetatie. Als men een analyse heeft gedaan, kan met deze resultaten de 'Beslisboom revitalisering bosgroeiplaats' worden doorlopen om op de juiste plek tot de gewenste maatregelen voor herstel te komen.
Pieter Westerhof, regiobeheerder bij Bosgroep Midden Nederland, gaf enkele voorbeelden van herstelprojecten waarbij hydrologische herstelmaatregelen zijn uitgevoerd. Leon van den Berg, senior expertmedewerker ecologie, lichtte de herstelmaatregelen 'Inbrengen rijkstrooiselsoorten' en 'Toepassen bufferende stoffen' toe. Hieruit bleek dat bij een weloverwogen keuze om diverse boom- en struiksoorten aan te planten, een positief effect op de nutriëntenkringloop in de bodem kan worden bewerkstelligd. Als echter de buffering door natuurlijke verwering van mineralen de verzuring niet meer kan bijbenen, kan het nodig zijn om zelf bufferende stoffen in de vorm van steenmeel toe te dienen.
Na de lunch ging men het veld in om op drie locaties boringen en pH-metingen uit te voeren, en de 'Beslisboom' te doorlopen. Er waren discussies over of je met toename van het aandeel dood hout of de aanwezigheid van bijvoorbeeld dassen ook de nutriëntenkringloop op gang kan brengen. Verder ging het over historische gley (roestvlekken in de bodem) en ééntoppige zandkorrels. Mooi om te horen dat deelnemers aangaven voortaan niet alleen een grondboor achter in te auto te leggen, maar ook pH-papiertjes mee te nemen. Dankzij de wisselwerking met de praktijk blijven de Bosgroepen zich met hun kennis over gezonde bosgroeiplaatsen ontwikkelen.
De Bosgroepen verzorgden dit programma binnen deze OBN-veldwerkplaats op basis van hun vorig jaar verschenen folderreeks 'Naar een gezonde bosgroeiplaats'. De presentaties en een verslag van de veldwerkplaats zijn binnenkort terug te vinden op de Veldwerkplaatsen-website.