Nederlandse bossen hebben last van verdroging. Door het veranderende klimaat en door waterafvoer voor onder andere de landbouw. Om de bomen in het Kloosterbos gezond te houden, is een goede hydrologie belangrijk. Daarom proberen we het water in dit bos met verschillende maatregelen zo goed en zo lang mogelijk vast te houden. De eigenaar van dit landgoed streeft ernaar om de waterhuishouding uit de late Middeleeuwen in dit gebied weer in ere te herstellen.

Keileemlagen

In de bodem van het Kloosterbos op landgoed ‘t Nijveld zitten verschillende leemlagen. Daardoor blijft het water op sommige plekken al wat langer staan. Het water vloeit ook door de verschillende bodemlagen. Een dynamisch proces dat al eeuwenoud is.

Herstel van laatmiddeleeuwse waterhuishouding

Het Kloosterbos heeft een bijzondere waterhuishouding. Vooral het hoogteverschil is heel bijzonder in dit bos. Om het water dat door het Kloosterbos loopt langer vast te houden, plaatsen we dammen op meerdere strategische locaties. Zo kunnen we het water sturen en kunnen delen van het bos die vroeger nat waren, opnieuw water gaan voeren. Op de plek van de Schans (de verhoging aan de oostzijde van het bos, richting de Schaarsbeek) herstellen we een inlaat en uitlaat zodat het water hier weer door de ‘grachten’ kan stromen. Daarmee keren ook de verdwenen rietkragen weer terug, en hopelijk soorten zoals de bosrietzanger. Bosgroep Midden Nederland maakte de plannen voor de watermaatregelen en verzorgt de uitvoering.

Een voormalige eikenplantage

De zorg voor voldoende eikenhout was in vroegere tijden belangrijk. Dit Kloosterbos is dan ook al oud. De bewoners van het klooster Nazareth (1429- ca. 1610) hadden hier al hun houtplantage. De jonge boompjes werden op verhogingen, zogenaamde rabatten, geplant. Voldoende timmerhout zorgde voor vooruitgang, want het klooster werd in de loop van de tijd uitgebreid. Ook de verkoop van eikenhout was winstgevend.

Toen het klooster tijdens de 80-jarige oorlog in 1597 grotendeels door de Geuzen werd verwoest, kwamen alle kloostergoederen in het bezit van de overheid: het Hertogdom Gelre en het Graafschap Zutphen. Ook dit bos. Uit de opbrengst werd de opleiding van dominees en schoolmeesters betaald. Later werden ook percelen verpacht.
In 1706 kreeg de ondernemer Matthias Waliën uit Winterswijk toestemming om hier opnieuw een houtplantage te stichten. Er rustte echter geen zegen op. In de winter van 1709 joeg een ijzige oostenwind over het aangrenzende Bredevoortse Broek. De jonge aanplant legde grotendeels het loodje. Ook Matthias kon zijn hoofd niet meer boven water houden.

De nu nog aanwezige rabatten en oude eikenbomen laten ook nog latere pogingen voor een houtplantage in het Kloosterbos zien.

Met dank aan Hans de Graaf voor zijn tekstbijdragen.
De informatieborden en hydrologische maatregelen in het Kloosterbos zijn mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van SBNL Natuurfonds.