Prinsjesdag: investeren in stikstofreductie zonder investering in natuurbeheer is half werk

Vandaag presenteerde het kabinet de Miljoenennota. De natuurbeheerders Natuurmonumenten, LandschappenNL, de Unie van Bosgroepen en FPG constateren dat daarin onvoldoende geld wordt vrijgemaakt voor natuurbeheer. Dat is zorgelijk. Het afgelopen jaar is de noodzaak van adequate financiering van natuurbeheer erkend en vastgelegd in afspraken over middelen hiervoor. Maar het Rijk en de provincies stellen tot nu toe onvoldoende middelen beschikbaar. Daarmee komt niet alleen het natuurbeheer in de knel, maar dreigt ook de stikstofaanpak vast te lopen.

Na jaren van stilstand gaat de stikstofuitstoot nu sterk gereduceerd worden. Daarmee doorbreken we de impasse én dit zal een grote positieve impact hebben op de natuur. Maar als je niet tegelijkertijd investeert in de bestaande natuur, lever je half werk. Die investering in natuurbeheer vanaf 1 januari 2027 zien we onvoldoende terug in de Miljoenennota.  Daarom is het zaak dat de provincies over de brug komen met voldoende extra middelen.

Jeroen de Koe, directeur Natuur bij Natuurmonumenten: “Natuurbeheer is de basis om de natuur in Nederland te beschermen en zo de vergunningverlening uiteindelijk weer mogelijk te maken. Het kabinet erkent de noodzaak hiervan, maar al geruime tijd blijven de benodigde middelen om dit werk te kunnen doen, achterwege. Dat baart mij grote zorgen, want de basis moet op orde zijn.”  

Behoud wat je hebt

20 miljard wordt er geïnvesteerd in stikstofreductie. Een flink bedrag, dat nodig is om natuur te herstellen en Nederland van het slot te halen. Om natuurbeheer op orde te hebben en te houden is 200 miljoen euro extra nodig per jaar. Er is geen enkele discussie over dat er extra financiering voor adequaat natuurbeheer noodzakelijk is om de stikstofaanpak te laten slagen en vergunningverlening in Nederland op gang te brengen. Daarom is het onbegrijpelijk dat dit nu niet volledig begroot is.  

De bestaande kosten betalen voor natuurbeheer is vergelijkbaar met goed zorg dragen voor de bestaande woningvoorraad – investeer je in nieuwbouw en niet in onderhoud van de huidige woningvoorraad, dan heb je alsnog netto nul winst. Om natuur te herstellen en te versterken wordt bestaande natuur beheerd, nieuwe natuur gecreëerd en natuur die in slechte staat is, hersteld. Over natuurherstel en nieuwe natuur gaat het in de politiek veelvuldig. Veel minder komt aan de orde hoe we behouden wat we hebben, hoewel ook dat van groot belang is. We moeten blijvend investeren in behoud van bestaande natuur. Want robuuste natuur is een randvoorwaarde voor een leefbaar, gezond en economisch sterk Nederland. 

Bouwsteen Natuur

Het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) is bedoeld om juist dat beheer van bestaande natuur mogelijk te maken, maar dekt lang niet alle kosten. Over de indexatie zijn recent afspraken gemaakt met de provincies. Om ook de structureel hogere kosten van natuurbeheer en het noodzakelijke natuurherstel te kunnen financieren, is meer nodig. Daarom bundelden decentrale overheden en natuurbeheerders hun krachten in de Bouwsteen Natuur. In de Bouwsteen Natuur staat dat 200 miljoen euro extra per jaar nodig is voor bekostiging van natuurbeheer. Die afspraak lijkt nu niet te worden nagekomen.

Kortom: grote investeringen in vermindering van drukfactoren en in natuurherstel zijn hard nodig, Maar die investeringen hebben pas echt effect als we óók structureel voldoende geld vrijmaken voor het bestaande beheer.