Onderzoek naar behoud en beheer van autochtone bomen en struiken

Autochtone bomen en struiken zijn zeldzaam en beslaan nog maar een klein deel van het totale areaal aan bossen en landschapselementen in Nederland. Van het oorspronkelijk areaal is naar schatting 3 tot 10% nog over. Behoud van autochtone bomen en struiken is van belang voor de biodiversiteit en de genetische variatie van bossen. In de praktijk van het terreinbeheer spelen er echter nog vragen over het behoud van deze relictpopulaties. Bijvoorbeeld:

• Hoe zorg je dat populaties duurzaam kunnen overleven op de standplaatsen, mede in het licht van huidige drukfactoren zoals stikstofdepositie en klimaatverandering? 
• Hoe voorkom je aantasting van relictpopulaties bij beheerwerkzaamheden? 
• Hoe kom je tot een zorgvuldige soortkeuze bij aanplant rondom relictpopulaties? 
• Welke afstand bij aanplant van niet-autochtoon genenmateriaal hanteer je rondom relictpopulaties? 

Van beheervragen naar praktijkadvies en maatregelen

Dergelijke beheervragen vormden de reden voor het ministerie van LVVN om een project te starten. Dit project wordt uitgevoerd door Staatsbosbeheer en de Bosgroepen. Het onderzoek moet leiden tot een praktijkadvies dat bijdraagt aan de instandhouding en versterking van relictpopulaties van autochtone bomen en struiken.

In het project heeft het ministerie, naast het opstellen van een werkplan, ook geld ter beschikking gesteld voor de uitvoering van de maatregelen die voortvloeien uit dit werkplan. Uiteindelijk zullen in negen gebieden maatregelen worden getroffen ter behoud van deze kleine, versnipperde populaties. Daaronder bevinden zich twee gebieden van leden van Bosgroepen. Daarnaast worden binnen het project ook ervaringen met de kosten en de uitvoering van maatregelen verzameld. De resultaten worden eind 2027 verwacht. Uiteraard informeren we u hierover zodra de resultaten bekend zijn!

Meer informatie

Voor de herkenning van autochtone bomen en struiken verscheen in 2025 de Veldgids Wilde bomen en struiken. Daarnaast vormt de Kaart Groen Erfgoed een belangrijke bron voor het vinden van locaties met autochtone bomen en struiken.

Foto: Het Savelsbos dat verschillende soorten autochtone bomen en struiken herbergt. (Bron: Staatsbosbeheer)