Kunnen bossen de klimaatverandering bijbenen?

Het is de hoogste tijd om na te denken over hoe om te gaan met klimaatverandering. Klimaatverandering en andere veranderingen in ons milieu zorgen voor een blijvend veranderde bosgroeiplaats met een snelheid en omvang die onze bossen en bomen niet zomaar kunnen bijbenen. Etiënne Thomassen is expertmedewerker Bosecologie en Bosbeheer bij Bosgroep Zuid Nederland. Hij is namens de Bosgroepen ook verbonden aan het LIFE-project Climate Forest. Volgens Etiënne moeten bosbeheerders en boseigenaren zich nú heel kritisch afvragen of én hoe ze op de klimaatveranderingen willen inspelen.

Volop tropische dagen

"Het KNMI voorspelt in haar meest droge een hete scenario een gemiddelde temperatuur voor Nederland van 14,9 graden tegen het jaar 2100. Dat is warmer dan in Marseille rond 1950. Vooral de zomers worden heter en droger, waarbij neerslagtekorten zoals in 2018 of 2020 - in datzelfde scenario - het nieuwe normaal worden. In de winter wordt het ook warmer én natter. In extreme scenario’s komen dagen van 40 graden om het jaar voor en hebben we elk jaar wel 35 tropische dagen."

Minder vitaliteit

"Maar onze bossen hebben niet alleen te maken met verandering in het klimaat en verdroging van de bodem. Ook milieuvervuiling heeft ervoor gezorgd dat zeker op de droge zandgronden nutriëntentekorten optreden en de bodem sterk verzuurd is. Hierdoor komt aluminium vrij die de vitaliteit van de bomen vermindert. Een andere opvallende verandering is de hoge beschikbaarheid van stikstof. Onze bossen hebben zich van oorsprong ontwikkeld in een situatie waar de beperkte beschikbaarheid van stikstof de plantengroei beperkte en dat is niet langer het geval."

Een onzekere toekomst

"Het belangrijkste probleem rond klimaatverandering is misschien wel dat we niet zeker weten hoe het klimaat er in de toekomst uit gaat zien. Daardoor is het ook moeilijk er gericht op in te spelen. Maar omdat bomen en bossen zich heel traag ontwikkelen, kunnen we niet wachten tot het zover is. Niet als we de risico’s willen beperken. Eigenlijk kunnen we twee dingen doen: zorgen dat het bos zo vitaal mogelijk is én zorgen dat de diversiteit zo groot mogelijk is. Een bos op een gezonde groeiplaats met vitale bomen is het beste in staat weerstand te bieden aan stress en bos met een hoge diversiteit kan zich het beste aanpassen."

Het complete artikel van Etiënne is na te lezen: op Nature Today.

Meer informatie over klimaatslim is te vinden: op de site van LIFE Climate Forest.