Succesvol herstel van natte graslanden

6 januari 2015

Tot circa 20 jaar geleden bestonden herstelmaatregelen in Nederlandse beekdalen uit het toepassen van traditionele beheermaatregelen zoals maaien en afvoeren zonder bemesting of extensieve begrazing. Tegenwoordig worden aanvullende maatregelen genomen zoals hydrologische herstelmaatregelen, plaggen en afgraven van voormalige landbouwgronden. Dit om de negatieve effecten van verdroging en stikstof- en zure depositie te bestrijden. Een analyse van geslaagde en mislukte projecten laat zien dat herstel van beekdalgraslanden en –moerassen het meest succesvol is wanneer traditionele beheermaatregelen worden toegepast in nog maar kort verlaten percelen die niet ontwaterd en bemest waren. Dit was de boodschap van een lezing die Bosgroepen-ecoloog André Jansen hield ter ere van het 25-jarig bestaan van de moeraswerkgroep van de KNNV.

Het afgraven van de toplaag van landbouwgronden is vaak weinig succesvol omdat de zaadbank is uitgeput, terwijl de hydrologische omstandigheden en zaadverspreidingsmechanismen vaak niet optimaal zijn. In gebieden met bodems met een organische toplaag heeft langdurige drainage vaak geleid tot onomkeerbare veranderingen in de chemische en fysische eigenschappen van de bodem. Succesvolle herstelprojecten kenden een kwel van basen- en ijzerrijk grondwater en recent kwamen er nog populaties van doelsoorten voor. Op minerale bodems van natuurgebieden zorgde met name plaggen voor een toename van het aantal doelsoorten (hooilandsoorten en/of Rode-Lijstsoorten).

Een groot deel van de herstelprojecten in bestaande natuurgebieden is uitgevoerd in het kader van de regeling Effectgerichte Maatregelen (EGM). Uit de evaluatie van een groot aantal van deze projecten bleek dat ruim een derde van de betrokken Rode-Lijstsoorten in hoge mate geprofiteerd heeft van de uitgevoerde maatregelen. Dit betrof vooral soorten van vennen en natte heiden, duinwateren en natte duinvalleien en natte schraallanden. Met name anti-verdrogingsmaatregelen, plaggen en ontgronden van vroegere landbouwpercelen zorgden voor een toename van Rode-Lijstsoorten.

labels:

gerelateerd