Poeponderzoek zeldzame zadelsprinkhaan

23 oktober 2018

Samen met Hein van Kleef (Stichting Bargerveen) doet Jaap Bouwman (Unie van Bosgroepen) in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf onderzoek naar één van de meest bedreigde insecten van onze heide, de zadelsprinkhaan. De zadelsprinkhaan is een grote sprinkhaan die zijn naam dankt aan de vorm van het halsschild, dat op een zadel lijkt.

Er zijn nog maar een paar populaties verspreid over Nederland, en de populaties gaan steeds verder achteruit. Om te kunnen vaststellen of deze achteruitgang te maken heeft met het voedsel van de insecten, is het van belang te weten wat ze eten. Beide ecologen gingen daarom het veld in om sprinkhanenpoep te verzamelen. Door de poep te analyseren, kunnen ze zien wat de sprinkhanen eten, en dus welk dieet en welke leefomgeving hun voorkeur heeft.

Foto: Jaap Bouwman

Ambassadeur van het heidelandschap

De zadelsprinkhaan is een kenmerkende soort voor het Nederlandse droge heidelandschap. Een gevarieerde structuur met open en begroeide plekken is hierbij essentieel. Maar zelfs op die plekken is de soort de laatste jaren verdwenen of sterk achteruitgegaan. Op een aantal defensieterreinen, zoals het Artillerie Schietkamp op de Oldebroekse heide, doet de sprinkhaan het nog wel goed.

Wat eet de zadelsprinkhaan?

Om meer kennis van de ecologie ter plekke te krijgen, heeft het Rijksvastgoedbedrijf, eigenaar van het Artillerie Schietkamp, de opdracht voor het sprinkhanendieetonderzoek gegeven.

In dit eerste jaar is alleen poep verzameld van volwassen dieren. Dat gebeurde door de sprinkhanen te vangen en ter plekke in potjes te laten poepen, om ze vervolgens weer vrij te laten. Volgend jaar volgt er nog meer poeponderzoek, van zowel volwassen als jonge sprinkhanen.

Nieuwe technieken

De in het veld verzamelde poepjes worden door onderzoeksbureau Datura gecontroleerd op verschillende DNA-sporen. Zo krijgen we zicht op het dieet van de dieren.

Het onderzoek vormt de basis van een breder onderzoek naar de relatie tussen bodem, planten, insecten en de zadelsprinkhaan. Uiteindelijk hopen we deze bijzondere sprinkhaan en zijn habitat te kunnen behouden voor de toekomst.

Voor meer informatie over de ecologische kennis en expertise van de Bosgroepen, zie: https://bosgroepen.nl/natuur-ecologie/