Online symposium Historische landschapsecologie blijkt basis voor goede samenwerking

19 januari 2021

Op vrijdag 11 december vond het ‘Symposium 15.000 jaar wisselwerking tussen aarde, natuur en mens’ plaats. Elke plek, elk gebied, elke microregio kent zijn eigen ontstaansgeschiedenis die het waard is onderzocht en verteld te worden én als leidraad te nemen bij het werken aan nieuwe opgaven op het gebied van onder andere klimaat en biodiversiteit. Het motiveert keuzes en zal daarmee begrip en draagvlak voor nieuwe opgaven vergroten. Door vanuit deze landschapsontwikkeling vooruit te kijken, in samenwerking met de behoefte en beelden van de grondeigenaren, kunnen grote stappen worden gezet om de uitdagingen in de 21ste eeuw op een verstandige manier vorm te geven.

Het online symposium werd georganiseerd door Universiteit Groningen, waterschap Vechtstromen, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de Bosgroepen. Bijdragen kwamen uit verschillende hoeken: onderzoekers, overheden, agrariërs die een inkomen in het gebied moeten verdienen. En natuur- en waterbeherende organisaties. De ochtend werd voorgezeten en begeleid door Nettie Aarnink (Lid Dagelijks Bestuur waterschap Vechtstromen) en Nicole Olland (directeur Unie van Bosgroepen). Met het oog op interactie en gebiedsopgaven in de Dinkelvallei zijn gericht deelnemers uit het onderzoek, beleid, uitvoering, beheer en grondgebruik uitgenodigd. Het was een geslaagd symposium met veel interactie met de aanwezigen. Zo werd er via Mentimeter aangegeven dat men met name het samenwerken aan integrale opgaven van belang vindt. Er deden 65 deelnemers mee.

Promotieonderzoek basis voor symposium

Het promotieonderzoek van Harm Smeenge (Bosgroepen /Rijksuniversiteit Groningen) vormde de basis van het online symposium. Als voorbeeldgebied kozen we het stroomgebied van de Dinkel in Noordoost-Twente, gelegen op de hogere zandgronden van Nederland.
De presentaties van en gesprekken tussen verschillende betrokkenen – op het snijvlak van aardkunde, ecologie en cultuurhistorie – waren vastgelegd op film. Deze filmpjes vormden de basis voor het online symposium, omdat door de corona-maatregelen een fysiek symposium helaas niet mogelijk was.
De gesprekken gingen over de opgaven waar partijen aan werken, de worstelingen waar ze mee te maken hebben én de vraag hoe de ontstaansgeschiedenis van het landschap hen kan helpen. De verschillende bijdragen zijn grotendeels terug te zien op ons YouTube-kanaal:

Aan de Dinkel/ de Puntbeek


Punthuizen/Stroothuizen (Natura 2000-gebied Dinkelland)


Landgoed Singraven (Denekamp)

Ontstaansgeschiedenis en huidige opgaven voor landbouw, natuur, water & cultuurhistorie


Erve Rolink (De Lutte)
Ontstaansgeschiedenis en huidige opgaven voor natuur en landbouw

Daarnaast waren er bijdragen in de vorm van samenvattingen en reflecties van André Jansen (Stichting Bargerveen), watergraaf Stefan Kuks (waterschap Vechtstromen) en gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher (provincie Overijssel).

 

Samenwerking essentieel

Om stappen richting de toekomst te zetten, moeten we het ‘oude denken’, het werken vanuit de maakbaarheidsgedachte, grotendeels achter ons laten. Wat betekent het als we de ‘waterloopbenadering’ -alleen naar de betreffende waterloop (Dinkel) kijken- los zouden laten en meer op ‘systeemniveau’ (in het hele gebied/systeem eromheen) naar passende plekken zouden zoeken om de klimaatcrisis, stikstofcrisis en biodiversiteitscrisis te verzachten. Dit kan alleen door brede samenwerking tussen beleidsmakers, onderzoekers en beheerders. Door samen – kennisvelden en grondeigenaren – naar een gebied op verschillende schaalniveaus over een langere ontwikkelingsgeschiedenis te kijken, draag je bij aan een soepeler gebiedsproces met meer draagvlak en worden landschappelijke waarden gezien en versterkt. Met dit symposium hopen we een extra stimulans aan dit gedachtengoed en aan de samenwerking te hebben gegeven. De reacties van de deelnemers en de sprekers waaronder gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher en watergraaf Stefan Kuks waren hoopvol wat dat betreft! Er zijn zelfs al afspraken gemaakt tussen een aantal deelnemers. We hopen dat die samenwerking de komende jaren wordt voortgezet en geïntensiveerd.

Vervolg

Vanuit zowel het beleid als de praktijk is een sterke behoefte aan een integratie tussen de landschapsbiografie en landschapsecologische systeemanalyse (LESA) als fundament voor gebiedsopgaven. Vanuit Landschap Overijssel wordt in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen en Bosgroepen geëxperimenteerd in het Reestdal om zo’n product (tool waarin LESA en landschapsbiografie worden geïntegreerd) te ontwikkelen.

labels: , ,

gerelateerd