Mooi bos, dikke bomen en eindelijk fineer

Publicatiedatum: 25 juni 2014

Soorten- en structuurrijke mooie bossen met waardevol kwaliteitshout; dit is het doel van veel bosbeheerders waaraan gewerkt wordt door middel van Geïntegreerd Bosbeheer (GBB). Nu, na een paar decennia worden de eerste resultaten zichtbaar. In geïntegreerde bossen wordt van bomen verwacht dat ze zonder noemenswaardige investering of verzorging uitgroeien tot toppers die liefst meerdere functies tegelijk bedienen. Door de focus te leggen op kostenbesparing is vergeten dat een kleine investering soms een grote meerwaarde op kan leveren. De natuurwaarde van de multifunctionele bossen kan hoger, de belevingswaarde groter en de houtkwaliteit kan naar topniveau, mits het bos meer aandacht krijgt en men bereid is tot een kleine investering. QD-beheer kan daarbij helpen. Bosgroep Zuid Nederland maakt in haar beheer nu steeds meer gebruik van de QD methode en kijkt waar het mogelijk is om deze methode in te passen in het lopende beheer.QD2QD3

Mooier, soortenrijker bos …
QD (Kwalificeren-Dimensioneren) is een vorm van natuurvolgend bosbeheer afkomstig uit Duitsland, waarbij het beheer zich richt op de verzorging van een beperkt aantal super vitale en grootkronige toekomstbomen. Deze grote kronen zorgen voor boomdimensies die in onze bossen zeldzaam zijn. Bosdelen zonder toekomstbomen blijven onbeheerd. Het spel van licht en donker, veroorzaakt door de verjongingseenheden, de ruimten om de QD-bomen en de gesloten tussenruimten zorgt voor een spectaculaire bosbeleving die gelijktijdig de biodiversiteit ten goede komt.

… én hogere houtopbrengsten
QD-beheer is gericht op topkwaliteit. Alle maatregelen zijn gericht op het creëren, verzorgen en stimuleren van een beperkt aantal dikke noestvrije stammen. Zodra het bos in sluiting komt, begint de kwalificeringsfase waarin bomen zich kwalificeren als toekomstboom. Goed gevormde super vitale bomen zijn potentiële toekomstbomen en worden ‘opties’ genoemd. Als bij een optie de onderste 25% van de verwachtte eindhoogte (vrijwel) vrij is van levende takken, kan deze geselecteerd worden als toekomstboom. Toekomstbomen worden regelmatig 100% vrijgezet en vervolgens vrijgehouden van kroonconcurrentie. Door het vroege ingrijpen wordt gebruik gemaakt van de sterke jeugdgroei van een boomsoort. In de jeugd kunnen bomen door de groeisnelheid snel reageren op vrijstelling door dunning. Deze ontwikkelen daardoor uiteindelijk brede kronen met een lage kroonaanzet, met als resultaat een hoge diameteraanwas. De QD-toekomstboom heeft voor die harde groei een grote kroon nodig. Daarom passen er slechts een beperkt aantal op een hectare. Denk aan 30 tot maximaal 50 bomen per hectare. Vroege selectie van toekomstbomen en behoud van de kroonbasis vlak boven het waardevolle stamstuk vormen de kern van het QD-beheer.

Kosten en Houtverkoop
QD-beheer is, vooralsnog, de efficiëntste strategie om hoogwaardig hout te telen. Door de aandacht en ingrepen volledig te concentreren op de toekomstboom gebeurt alleen het absoluut noodzakelijke om topkwaliteit rondhout te verkrijgen in zo kort mogelijke tijd. Daarbij wordt zoveel mogelijk aan natuurlijke processen overgelaten. Ingrepen zijn zo klein maar effectief mogelijk en steeds terug te voeren op een toekomstboom. Bij eerste ervaringen in Vlaanderen en Nederland valt momenteel vooral de snelheidswinst bij blessen op. Het uitzoeken van toekomstbomen en het blessen van dunningsbomen wordt overzichtelijker door de structuur van de dunningspaden en gaat sneller. Bij een tweede blesronde zijn de toekomstbomen al goed herkenbaar en kan simpelweg van toekomstboom naar toekomstboom gelopen worden, tussen twee dunningspaden in. Deze beheerstrategie staat of valt bij het vermarkten van het kwaliteitshout, de enige houtsoort met een constant hoge prijs. In Nederland en Vlaanderen is er een traditie van verkoop op stam, waardoor de hout- en marktkennis van de bosbeheerder beperkt is. Betere vermarkting van rondhout verdient aandacht. In een veiling in het Zwarte Woud bereikte begin december van vorig jaar de overwegend opgesnoeide douglas een gemiddelde prijs van 242 €/m3. Topstammen bereikten meer dan 300 €/m3. Toepassing van QD-beheer op loofhout is zo mogelijk nog interessanter dan op naaldhout. Vooral esdoorn, eik en kers realiseren steeds weer hoge verkoopprijzen. Voor meer informatie, neem contact op.

labels: , ,

gerelateerd