POP3 Herstel natuur en biodiversiteit Maashorst en omgeving

Een groot deel van de bossen en heideterreinen op de droge zandgronden in Noord-Brabant is aangetast of heeft het moeilijk, doordat er teveel stikstof in terecht komt. Het overschot aan stikstof heeft forse en complexe gevolgen voor bos en heide. Zo ook op de Maashorst en omgeving. Om deze ongewenste ontwikkelingen een halt toe te roepen is subsidie verkregen uit het Plattelands Ontwikkelings Programma (POP).  Een Europees programma dat gericht is op het ontwikkelen, verduurzamen en innoveren van de agrarische sector in Nederland. POP3 is inmiddels gestart, waarbij we ook op de Maashorst en omgeving aan de slag gaan.

Dit project heeft betrekking op de droge bossen en droge heideterreinen en zandverstuivingen van de gemeenten Oss, Bernheze, Landerd, Uden,  Staatsbosbeheer (Maashorst) en Vught en Boxmeer. Gezamenlijk gaat het om een inbreng van ruim 1900 hectare droge bossen en 43 hectare droge heide en zandverstuiving. Het merendeel van deze oppervlakte ligt in het deelgebied de Maashorst.

Wat willen we bereiken?

Met de maatregelen binnen dit POP3 project, willen we het volgende bereiken:

  • stoppen van de achteruitgang van biodiversiteit in de projectgebieden op de Maashorst en omgeving, als gevolg van stikstofemissies uit de landbouw;
  • duurzaam herstellen van bos- en heideterreinen die als gevolg van de overmaat aan stikstofdepositie  achteruit zijn gegaan;
  • verhogen van de ecologische kwaliteit en veerkracht van bodem en vegetatie waardoor biodiversiteit kan toenemen.

Hoe gaan we dat realiseren?

Om een optimaal effect te bereiken passen we verschillende strategieën toe:

  • we verwijderen strooisel en vegetatie met daarin opgeslagen stikstof door kleinschalig te plaggen en/of chopperen en te maaien;
  • we vullen de door stikstofdepositie uitgespoelde mineralen aan door steenmeel op te brengen;
  • we planten boomsoorten aan met rijk strooisel, waardoor de nutriëntenpomp weer op gang komt en de door stikstofdepositie verstoorde mineralenbalans kan herstellen;
  • we vernatten delen van het gebied om waar mogelijk denitrificatie te stimuleren (een belangrijk proces in de stikstofkringloop waarbij bacteriën nitraat omzetten in stikstofgas, waardoor de planten deze vorm van stikstof niet langer kunnen gebruiken)

Toepassing van steenmeel in de bossen is gericht op de vitaliteit van eiken en het herstel van de nutriëntenvoorziening en bufferingtoestand van de bodem. Dit betekent vlaktegewijs opbrengen van steenmeel in de terreinen die, op basis van gebiedskennis en bodemonderzoek, sterk verzuurd en uitgeloogd zijn en waar herstel van mineralen en buffering noodzakelijk is.

Hervernatting gaan we toepassen op plaatsen waar in het verleden slotenstelsels gegraven zijn om aanleg van productiebossen mogelijk te maken. Het gaat om het geheel dempen van slotenstelsels, door over de hele lengte te dempen of door op regelmatige afstanden lange dammen (om de 100 meter een 10 meter lange dam) aan te leggen. De maatregelen worden alleen uitgevoerd wanneer dit niet leidt tot negatieve effecten, zoals mobilisatie van fosfaat of vernatting van landbouwterreinen in de omgeving.

Het project in cijfers

  1. We gaan 791 hectare bos omvormen naar een robuust en veerkrachtig inheems bosecosysteem waardoor we de weerstand tegen atmosferische depositie duurzaam vergroten;
  2. We verwijderen organisch materiaal en daarmee ook stikstof uit het systeem van circa 9,6 hectare heide;
  3. We brengen steenmeel brengen in op 59 hectare bos- en natuurgebied waarmee de nutriëntenbalans en de weerbaarheid van het ecosysteem tegen atmosferisch depositie verbetert;
  4. We dempen 2.050 meter aan sloten om de betreffende terreinen natter te maken wat denitrificatie in gang zet.

Wat is de planning?

Dit project is gestart in mei 2018 en loopt 3 jaar. Ieder jaar staan er werkzaamheden en maatregelen gepland. In onderstaand overzicht is te zien wat er wanneer te verwachten is:

Heeft u vragen over dit project?

Op deze pagina informeren we u op hoofdlijnen over dit project. Mocht u na het lezen nog vragen hebben, dan horen wij het graag. U kunt ons bellen of stuur gerust een mailtje via info@bosgroepzuid.nl.

Dit POP3 project is mede mogelijk gemaakt door de provincie Noord-Brabant en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland!

Benieuwd naar de andere projecten binnen POP3? Klik op het project voor meer informatie: omgeving Oirschotse heide en Beerzedal én Groote heide, omgeving de Kempen, omgeving Regte heide en Chaamse beken, omgeving Strabrechtse heide en Beuven.