Mooie samenwerking resulteert in succesvolle bestrijding natuurbrand Malpie

Zonsopgang in de Malpie met een nog smeulende, rokerige omgeving

Publicatiedatum: 25 augustus 2017

De eerste zomermaanden van dit jaar waren ook in het zuiden van Nederland bijzonder droog. Er werd inmiddels gekeken of code rood niet afgegeven diende te worden. Iedereen stond op scherp. Na branden in juni in de Groote Peel en de Mariapeel werden we begin juli opnieuw opgeschrikt. Brand in natuurgebied de Malpie in Valkenswaard. Een gebied wat Bosgroep Zuid Nederland namens de gemeente Valkenswaard beheert.

Samenwerken vanuit verschillende disciplines

Normaal ligt onze focus natuurlijk op bos- en natuurbeheer, maar op zulke cruciale momenten wordt eens te meer zichtbaar hoe krachtig een goede multidisciplinaire samenwerking kan zijn. Brandweer Brabant-Zuidoost schakelde direct en ging aan de slag met het bestrijden van het vuur en het voorkomen van verdere uitbreiding naar het bos. Als beheerder stonden we aan de zijde van eigenaar gemeente Valkenswaard klaar om specifieke terrein- en gebiedskennis aan te leveren. Daarnaast dachten we mee over de vraag of en hoe de veiligheid van bezoekers en gebiedsgebruikers kon worden gewaarborgd. Dit in verband met de forse rookontwikkeling.

Continu op wacht

Toen de brandweer aangaf dat de brand onder controle was zijn enkele Bosgroep collega’s ook aan de slag gegaan als brandwacht. Dag en nacht, dagenlang. Voor ons geen dagelijkse kost, maar de samenwerking ontstond als een vanzelfsprekendheid. Kort daarna kwam er versterking van de handcrew specialisten uit Overijssel, gespecialiseerd in de handmatige bestrijding van natuurbranden. Het was indrukwekkend om te zien hoe deze vakmensen dit soort branden bestrijden om de situatie zo snel mogelijk weer onder controle te krijgen. Het gebied is nog doorlopend in de gaten gehouden. Soms laaide het vuur toch weer even op, maar uiteindelijk kwam de regen en konden we opgelucht ademhalen.

Ecologische schade Malpie groot

Brand is voor een heidegebied niet per definitie alleen maar slecht nieuws. Gecontroleerd branden is namelijk ook een mogelijke beheermaatregel. De natuur kan in sommige gevallen zelfs profiteren van wat het vuur achterlaat en heeft bovendien een groot herstellend vermogen. Er zijn echter twee belangrijke verschillen tussen een gecontroleerde beheerbrand en een natuurbrand. Het moment van de brand en de omvang van de brand.
Beheerbranden vinden doorgaans in de winter plaats. Dat zit de fauna onder de grond en is de ecologische schade beperkt. De brand op de Malpie vond echter plaats midden in de zomer en daarmee dus in het broedseizoen van vogels. Er waren nog nesten met eieren of jongen in de heide aanwezig en ook rupsen die nog niet waren verpopt tot vlinder konden geen kant op. Dat betekent een grote ecologische schade.
Beheerbranden vinden bovendien plaats op kleine schaal, variërend van 0,2 tot 0,5 hectare. Op de Malpie is uiteindelijk ruim 34 hectare verbrand. Dit is ongeveer 2/3 van het heideareaal in dit terrein.

De weg naar herstel

Ondanks dat het gebied nu, bijna 2 maanden na de brand, alweer groen kleurt, is er de komende jaren werk aan de winkel om er voor te zorgen dat de Malpie weer wordt zoals ze was. Het groen dat nu te zien is komt van het ‘pijpenstrootje’, een gras dat als gevolg van de brand nu volop kan groeien. Door middel van maatregelen zoals chopperen, plaggen, maaien en mogelijk tijdelijk schapenbegrazing willen we deze soort tegengaan zodat de heide en andere soorten weer tot ontwikkeling kunnen komen. Zo helpen we de Malpie om weer tot een mooi en aantrekkelijk heideterrein te ontwikkelen.

Trots

Ondanks de trieste omstandigheden zijn we ook weer een ervaring rijker die ons zeker van pas zal komen, mocht er ooit nog een natuurbrand uitbreken. We zijn trots op alle vakmensen die het vuur zo effectief hebben bestreden en natuurlijk onze Bosgroepcollega’s die in toerbeurten de situatie op de Malpie in de gaten hebben gehouden. Samen alert is samen veiliger, zoals Hans Gilissen, burgemeester van Venray en onze voorzitter van de Raad van Toezicht zo mooi verwoorde. Die uitspraak kunnen wij alleen maar beamen.

Op de foto bovenaan dit artikel ziet u de Malpie bij zonsopgang kort nadat de brand was uitgebroken. Collega Pieter Cox fotografeerde dit beeld na een van zijn nachtelijke waaksessies in het gebied. Een bijzonder en tegelijk triest beeld, de rook met daarachter de opkomende zon.

labels: , ,

gerelateerd