Het bos in met… Chris Sandkuijl, gemeente Valkenswaard

Publicatiedatum: 23 maart 2020

In deze rubriek gaan we het bos of veld in met een lid of medewerker van de Bosgroepen. Aan de hand van vijf vragen leren we meer over een specifiek project of terrein.

De gemeente Valkenswaard en Bosgroep Zuid Nederland werken al vele jaren samen aan de bos- en natuurgebieden in Valkenswaard. Via een ‘Integraal Ontwikkelingsplan Bos- en Natuurterreinen’ investeert de gemeente in het behoud en de ontwikkeling van de ruim 960 hectare bossen, natuurterreinen en landschapselementen, die de gemeente rijk is. Het herstel en verhogen van de biodiversiteit speelt daarbij een belangrijke rol. Chris Sandkuijl, Senior beleidsmedewerker bos, natuur & landschap, vertelt over het belang dat de gemeente Valkenswaard hecht aan de biodiversiteit in de Valkenswaardse natuur.

1. Wat betekent biodiversiteit voor de gemeente Valkenswaard?

Ven op De Malpie, dat samen met de Bosgroep is hersteld. Foto: Chris Sandkuijl

“Zowel in de toekomstvisie van onze gemeente, als in het huidige collegeprogramma is er een grote ambitie opgenomen om de natuur in onze gemeente te versterken. We willen onder andere nieuwe ecologische verbindingen aanleggen, ter versterking van de natuurkwaliteit van ons buitengebied. Daarnaast hebben we samen met enkele andere gemeenten het Natuurgrenspark De Groote Heide opgericht. Samen met onze partners willen we daarin werken aan natuur, recreatie en cultuurhistorie. Versterken van de biodiversiteit maakt daar ook onderdeel van uit. In ons nieuwe integrale ontwikkelingsplan, opgesteld door de Bosgroep, is ons streven naar meer biodiversiteit vertaald. We willen o.a. naar een hoger aandeel gevarieerd bos, door het inbrengen van nieuwe soorten. Maar ook door het aandeel dood hout te verhogen. Een ander voorbeeld is het specifieke beheer voor enkele vlindersoorten. Kleinschalig beheer, in nauwe samenwerking met de Vlinderstichting”.

“Er is veel aandacht voor onze Natura-2000-gebieden en ook voor de terreinen met een NNB-status (Natuurnetwerk Brabant). Deze gebieden proberen we in samenwerking met andere partijen verder te ontwikkelen en met elkaar te verbinden door de aanleg van ecologische verbindingszones en een raamwerk van landschapselementen. In dit raamwerk is er ook aandacht voor kleinere initiatieven. Denk bijvoorbeeld aan een bijenhotel in een woonbuurt, een nestkastenproject of de aanleg van vogelakkers”.

“Ook de mening van de inwoners vinden we daarbij belangrijk. Ieder jaar stellen we samen met de Bosgroep een communicatiekalender op. Op die manier denken we vooraf goed na over de wijze waarop we inwoners en belangstellenden willen en kunnen betrekken bij onze inzet voor bos, natuur en landschap. Deze manier van communiceren wordt hoog gewaardeerd en de informatie doorgaans erg goed gelezen en gedeeld. Daarnaast zijn we een paar jaar geleden gestart met een Landschaps-uitvoeringsoverleg. Dit is een overleg tussen partijen die betrokken zijn bij het buitengebied in onze gemeente waarbij we allerlei projecten bespreken die we samen concreet kunnen oppakken. Zoals een erfvogelproject samen met de plattelandsvereniging en een biodiversiteitsproject samen met de Wildbeheereenheid, het IVN en een basisschool. Lokale initiatieven proberen we zo veel mogelijk te ondersteunen en waar nodig ondersteunt de Bosgroep ons daar ook weer bij”.

2. Hoe is het nu gesteld met de biodiversiteit in Valkenswaard?

Het gaat nog wel even duren, maar met ons beleid werken we toe naar een bos met dit soort kwaliteiten. Foto: Chris Sandkuijl

“Onze zorgen ten aanzien van de biodiversiteit zijn al lange tijd erg groot. Een recente publicatie van het Wereld Natuur Fonds bevestigt dat we nog een lange weg hebben te gaan. Want kennelijk is de biodiversiteit in onze omgeving met 50% afgenomen. Er moet nog veel werk worden verzet. De focus ligt nu op systeemherstel, onder andere in de drie beekdalen die door onze gemeente stromen. Dit herstel is ook nodig om klimaatproblemen te kunnen opvangen en biedt daardoor nieuwe kansen voor robuuste habitats voor flora en fauna. Daarnaast zijn we natuurlijk ook benieuwd wat de aanpak van het stikstofprobleem in de komende jaren zal zijn”.

3. Welke ambities zijn er voor de toekomst?

De ambities voor de ontwikkeling van onze natuurgebieden richten zich op herstel van bodem en watersystemen. Als op die systemen succes wordt geboekt, hopen we dat dat de biodiversiteit ten goede komt. Natuurlijk zijn er ook factoren die een mogelijk knelpunt kunnen vormen. De huidige polarisatie tussen landbouw en natuur vind ik erg jammer. Zonde dat het zover heeft moeten komen, want de problemen die we nu moeten oplossen, zijn in een ver verleden al ontstaan. Jarenlang hebben we gedacht in termen van technische oplossingen en is er te weinig gekeken naar het voorkomen van problemen. Door met elkaar samen te werken kunnen we de aantrekkelijkheid van het landelijke gebied verbeteren. Als het lukt om de natuurgebieden robuuster te maken zodat er een beter ecologisch evenwicht ontstaat, dan kunnen deze terreinen hopelijk wat beter tegen droogte en andere extremen. Natuurlijk kost alle inzet geld, maar daarbij weten we dat de Bosgroep ons prima ondersteunt en waar mogelijk subsidies aanvraagt voor onze gemeente.

4. Onlangs sprak je met onze directeur Arno Neijts, over het Deltaplan Biodiversiteit. Een mooi initiatief dat zich richt op het ombuigen van biodiversiteitsverlies naar biodiversiteitsherstel. We ervaren bij jullie een grote betrokkenheid en enthousiasme voor dit initiatief. Kun je daar iets meer over vertellen?

“Dit Deltaplan is niet geschreven door de overheid, maar het is tot stand gekomen door een coalitie van boerenorganisaties, bedrijven, kennisinstellingen en natuur- en milieuorganisaties. Zij hebben de handen ineen geslagen om samen het biodiversiteitsverlies in Nederland om te buigen naar herstel. Het mooie aan dit plan is dat het kan rekenen op breed gedragen steun. Van boeren tot natuurorganisaties… we hebben elkaar nodig! Het Deltaplan zet zich ook in voor nieuwe verdienmodellen en gebiedsgerichte samenwerking tussen grondgebruikers. Vanuit meerdere invalshoeken wordt initiatief genomen om het tij te keren. Ik heb dit plan met Arno besproken en was erg blij om te vernemen dat de Bosgroep, namens alle leden supporter wil worden van dit Deltaplan. De Bosgroep doet al veel aan biodiversiteit, maar dit kan bijdragen aan nog meer draagvlak voor dit belangrijke plan.

5. Welke rol zie jij voor grondeigenaren, als het gaat om biodiversiteitsherstel? En welke kansen?

“Ik denk dat iedere grondeigenaar extra inzet kan overwegen. Bij voorkeur in samenwerking met andere partners in de eigen omgeving en niet per se beperkt tot het eigen bezit. Het bevorderen van de biodiversiteit zou een hoofddoel kunnen zijn in de natuurgebieden. Door verbeteringen aan te brengen in de wijze waarop we de natuur inrichten, verbinden en beheren kan biodiversiteit een impuls krijgen. Niet alleen in de natuurgebieden kunnen er kansen worden benut, maar zeker ook in de agrarische gebieden. Ik spreek ook regelmatig boeren die een bijdrage willen leveren en biodiversiteit onderdeel willen maken van hun bedrijfsvoering. Volgens mij willen de meeste mensen meer biodiversiteit! De gemeente Valkenswaard wil in ieder geval heel graag samenwerken om te komen tot biodiversiteitsherstel”.

labels: , ,

gerelateerd