Gebiedscoalitie voor landgoederen Beetsterzwaag?

Publicatiedatum: 13 december 2017

Sinds 2014 werkt de Bosgroep samen met de landgoedeigenaren aan nieuwe economische ontwikkelmogelijkheden voor de landgoederenzone van Beetsterzwaag. Dit project Landgoedmodel Beetsterzwaag komt tot een afronding. De Bosgroep ziet kansen om een gebiedscoalitie vorm te geven.

Economische opgave van landgoederen

Landgoederen kennen een grote ruimtelijk-economische opgave om te zoeken naar een goede balans tussen rood en groen met voldoende maatschappelijk en politiek-bestuurlijk draagvlak. De combinatie van veelal parkachtig bos en natuur, monumentaal vastgoed en commercieel sterkere functies zoals veeteelt of akkerbouw, zorgappartementen, natuurbegraven of een golfbaan is veelal een zoektocht die niet snel eindigt. Voor het onderhoud en beheer van het vastgoed op landgoederen is onder meer de subsidie voor restauratie van Rijksmonumenten van belang evenals de subsidie voor de instandhouding ervan. Ook subsidie voor (het beheer van) natuur en landschap (SNL) is van grote betekenis net als de Natuurschoonwet (NSW) om te voorkomen dat landgoederen versnipperd raken.

Positieve effecten maar kwaliteit onder druk

Rondom Beetsterzwaag liggen een aantal prachtige en vanuit cultuurhistorie en natuurkwaliteit belangrijke landgoederen. Uit recent onderzoek van de Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen van de R.U. Groningen (2017) blijkt dat de aanwezigheid en nabijheid van deze landgoederen grote positieve maatschappelijke effecten kent: onder andere een hogere waarde van het vastgoed en een sterkere economie van recreatie en toerisme in termen van werkgelegenheid en bestedingen. Uit het rapport van de Faculteit blijkt dat er desondanks jaarlijks een tekort is van ruim € 2 ton voor beheer en onderhoud, toezicht en handhaving op de landgoederen. Daarmee staat de kwaliteit van de landgoederen op de lange termijn onder druk en ontstaat het gevaar van verdere vervlakking, verrommeling en verslonzing van het gebied.

Gebiedscoalitie om tij te keren

Hoe kan dit proces gekeerd worden? Kleinschalige initiatieven op veel plaatsen in ons land spelen goed in op de praktijk dat grootschalige top-downplanning niet meer werkt. Woon- en wijkenergiecoöperaties, buurtondernemingen, urban farming, ecologisch zelfbeheer geholpen door nieuwe mogelijkheden van social media. Kleinschalig, korte lijnen, eigen verantwoordelijkheid, snelle acties. Dat zou ook voor alle partijen rondom Beetsterzwaag een nieuwe richting kunnen zijn.

Samen met gemeenten, provincie, terreinbeheerders, vrijwilligers en bewoners is de belangrijkste opgave voor de landgoedeigenaren om de geschetste achteruitgang om te buigen naar een voorwaartsgerichte en meer circulaire beweging. Niet terugkijken maar juist vooruit, waarbij geldstromen mede worden ingezet om de gebiedskwaliteit te verbeteren. Het wordt tijd voor een gebiedscoalitie, waarin genoemde partijen hun opgaven duidelijker verbinden, de verkokering te lijf gaan, vertrouwen hebben in elkaar en de regelgeving in dienst van actie en handelingsruimte voor vernieuwende initiatieven komt te staan. De Bosgroep kan daarbij een rol spelen in het gebiedsproces en partijen met elkaar verbinden op basis van haar deskundigheid op het gebied van bos- en natuurbeheer.

labels: ,

gerelateerd