Meten is weten: grote bosinventarisatie voor gemeente Ede

Publicatiedatum: 10 september 2018

Voor de gemeente Ede voeren we dit jaar een groot bosinventarisatieproject uit.
Het bos dat binnen de gemeentegrenzen van Ede valt, is enorm groot, wel 2400 hectare. Alle stukken bos zijn de afgelopen maanden vaksgewijs geïnventariseerd op de (hoofd)boomsoorten, en het kiemjaar en de hoogte van de bomen. Ook werd gekeken hoe gezond de bomen zijn en hoe snel de bomen groeien. Met deze actuele gegevens kan de gemeente straks snel zien wat de houtvoorraad, de samenstelling en de toestand van het bos is.

Diversiteit aan bos

De bossen van de gemeente Ede zijn heel divers, van grote oppervlaktes grove dennenbos tot kleine oude beuken- en eikenbossen, en gemengde bossen met bijvoorbeeld douglas, lariks en fijnspar. Een aanzienlijk deel van de bossen bestaat uit grove dennenbos op zandgrond. Deze dennen werden in het begin van de vorige eeuw op grote schaal aangeplant om verstuiving van de bodem tegen te gaan. Ook was en is de grove den economisch zeer rendabel. Naast houtproductie en bodembescherming werden andere functies zoals recreatie en behoud van diversiteit steeds belangrijker voor de bossen.

Hoe meet je de houtvoorraad van een bos?

Er zijn verschillende methoden en technieken om de houtvoorraad te meten. In het geval van de gemeente Ede gaat het om een zeer groot oppervlak, met verschillende bossen, dat in een korte periode in kaart moet worden gebracht. Daarbij is het onvermijdelijk om met steekproeven te werken. Beheerassistenten Jim Crets en Brian van Beek (Bosgroep Midden Nederland), die de afgelopen maanden door de Edese bossen struinden, leggen graag uit hoe dit in Ede is aangepakt.

Grondvlak

Het zogenaamde ‘grondvlak’ is een maat voor de hoeveelheid hout die op een bepaald oppervlakte staat. Als je alle bomen op een hectare op 1,30 meter af zou zagen, de oppervlakte van alle snijvlakken opmeet, en die bij elkaar op telt, krijg je het grondvlak in vierkante meters per hectare. Gelukkig kun je dat ook meten met behulp van een zogenaamde relascope (ENG).
Jim: “Een relascope is een plastic plaatje met een aantal openingen erin, waar je doorheen kijkt. Welke opening je gebruikt, hangt af van het aantal bomen op de plek waar je gaat meten. Iedere opening heeft een eigen telfactor. Door een rondje om je eigen as te draaien en het aantal bomen te tellen dat breder is dan de opening, en dat aantal vervolgens te vermenigvuldigen met de telfactor, meet je het grondvlak. Je moet dan wel een representatieve steekproef van de houtopstand hebben. Daarom neem je een aantal steekproeven, waar een gemiddelde uitrolt. De relascope werkt snel en nauwkeurig en is heel geschikt voor het meten van grote oppervlaktes.”

Diameter en hoogte meten

Brian: “Met de boomklem meet je de diameter van de bomen. Je klemt een aantal bomen in een vak – een goede steekproef met dikke en dunne bomen – en dat geeft de gemiddelde diameter van de bomen. Dan meet je de hoogte van een aantal bomen, met behulp van een meetlint en hoogtemeter, waarna je de gemiddelde hoogte van de bomen vaststelt. Aan de hand daarvan weet je de inhoud per boom. “

Aanwas

“Als laatste doen we een aanwasboring; we boren een klein stukje hout uit de boom en meten aan de hand van de dikte van de laatste vijf jaarringen hoeveel mm de boom per jaar groeit.
Dit alles samen laat zien hoeveel kuub hout er in een bos staat, en hoeveel kuub er bij groeit (aanwas). We nemen altijd een tablet mee om alles snel te kunnen invoeren en uploaden.”

VTA boomcontrole

Met een VTA (visuele boomveiligheidsinspectie) heeft de Bosgroep ook in kaart gebracht hoe gezond en veilig de laanbomen in de bossen zijn. Wanneer bomen zwak of aangetast zijn, kan dat gevaarlijke situaties opleveren. Eventuele gebreken zijn in kaart gebracht, waarna in de toekomst actie kan worden ondernomen om deze risico’s te beperken.

Planning

De VTA’s en de houtvoorraadmetingen zijn bijna allemaal uitgevoerd. Alle gegevens worden nu geanalyseerd en verwerkt. Ook de bestaande kaarten van de bossen worden waar nodig aangepast. Daarna moeten alle gegevens in een geschikt format aangeleverd worden bij de gemeente, zodat ze eind dit jaar over een actuele database beschikken. Met deze gegevens kan de gemeente Ede nog beter inzetten op een duurzaam bosbeheer.

labels: , , , , , , ,

gerelateerd