Landschapsecologische systeemanalyse voor natuurgebied Het Gulbroek

Publicatiedatum: 26 maart 2021

Naast bos- en natuurbeheer doen de Bosgroepen ook veel aan onderzoek. Denk bijvoorbeeld aan het in beeld brengen van het hydrologisch systeem van een landgoed of het uitvoeren van een landschapsecologische systeemanalyse (de zogeheten LESA). Door het hele systeem in beeld te brengen en te kijken hoe een gebied zich verhoudt tot zijn omgeving, kan veel beter bepaald worden welke maatregelen effectief zijn en op welke plek ze nodig zijn om dat effect te bereiken. Onlangs zijn we gestart met een nieuwe LESA voor provincie Gelderland, voor natuurgebied het Gulbroek.
Het project was in gang gezet door Waterschap Vallei en Veluwe, samen met de provincie en de terreineigenaren. De terreineigenaren van het betreffende gebied zijn Staatsbosbeheer, provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en een aantal particuliere eigenaren.

Verbeteren van natuurwaarden

Provincie Gelderland wil onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de huidige natuurwaarden in het Gulbroek te verbeteren. Er is gevraagd een analyse te doen naar het landschapsecologisch functioneren van het systeem (ca. 108 ha). Daarnaast is gevraagd advies te formuleren om de ecologische potenties van een aantal graslandpercelen (ca. 34 ha) en het bos (ca. 18 ha) zo goed mogelijk te benutten.

Met behulp van een bodemkartering langs transecten kijken we naar de geohydrologische opbouw van het gebied. In de zomer en winter bekijken we de waterstanden, pH en EGV van het water om inzicht te krijgen in de potenties en de knelpunten (ontwateringstoestand). Ook onderzoeken we aanwezige indicatorsoorten.

Het Gulbroek (Heerde); een aardkundig bijzonder gebied

De oostflank van de Veluwe is aardkundig gezien een heel bijzonder gebied. De stuwwal gaat over in het dekzandlandschap en vervolgens in het rivierenlandschap van de IJssel. In het dekzandlandschap liggen diverse laagtes waarin het grondwater vanaf de Veluwe uittrad en moeilijk kon wegstromen. Dit betekent dat ten oosten van de Veluwe grote veengebieden ontstonden, zo’n 8000 jaar geleden. Dit zijn onder andere het Wisselse Veen, Heerdese Veen, Vemderbroek en ook het Gulbroek. Deze gebieden stonden toen vooral in teken van veenvorming. Vanaf de middeleeuwen veranderde dat door (aanleg en verleggen van) ontwateringen. Tot aan de ontginningen bestonden deze gebieden nog uit een afwisseling van elzenbroekbos, dotterbloemhooiland en blauwgrasland. Vanaf de ruilverkaveling en schaalvergroting halverwege de vorige eeuw werden de gebieden steeds soortenarmer.

Kansrijke locatie voor elzenbroekbos en dotterbloemhooiland

Het Gulbroek bevat nog steeds een zeker mate van kleinschaligheid, diversiteit aan bodem en water, en grondeigenaren die de natuurwaarden willen versterken. We schatten in dat het Gulbroek, gezien de ligging in een kom, één van de meest kansrijke locaties in Gelderland is om broekbos en dotterbloemhooiland te herstellen.
Het onderzoek loop nog door tot het einde van dit jaar. 

Foto (Harm Smeenge): een typische foto uit het Gulbroek van een watergang waar de dotterbloemen in de oever staan.

labels: ,

gerelateerd